یاعیل و سیسرا

در چنین روزی در سال ۱۵۹۳ م.، آرتمیزیا جنتیلسکی، یکی از برجسته‌ترین نقاشان زن دوران باروک ایتالیا، چشم به جهان گشود. در دورانی که زنان به ندرت به آموزش هنری یا فرصت‌های حرفه‌ای دسترسی داشتند، جنتیلسکی مرزها را جا به جا کرد. او نخستین زنی بود که به عضویت آکادمی هنرهای طراحی فلورانس (Accademia delle Arti del Disegno) پذیرفته شد و سفارشاتی از مشتریان بین‌المللی دریافت کرد. بسیاری از آثار او زنانی را از اسطوره‌ها، تمثیل‌ها و متون مذهبی به تصویر می‌کشند؛ زنانی که قربانی‌اند، جنگجو، یا نماد پایداری و تراژدی. مانند اثری که امروز تقدیمتان می‌کنیم.

موضوع این نقاشی از کتاب داوران (Judges) در انجیل برگرفته شده است. این صحنه لحظه‌ای نمایشی را نشان می‌دهد که در آن یاعیل، زنی از قبیله قینی، آماده می‌شود تا سیسرا، فرمانده کنعانیان را بکشد؛ مردی که در نبردی از اسرائیلیان شکست خورده است. پس از شکست، سیسرا به اردوگاهی پناه می‌برد که یاعیل در آن حضور دارد. او به سیسرا وعده پناه، غذا و امنیت می‌دهد اما پس از آنکه سیسرا به خواب می‌رود، یاعیل میخ چادری را در شقیقه‌اش فرو می‌برد؛ اقدامی که در متن مقدس با شجاعت و قاطعیت ستوده شده است.

در قرون وسطی، داستان یاعیل اغلب در کنار داستان جودیت (Judith)، تجسم فضیلت فروتنی، و مریم مقدس بررسی می‌شد. جنتیلسکی شیفته‌ی شخصیت‌های زن قدرتمند در ادبیات و متون دینی بود. پیشینه شخصی او نیز معنای عمیق‌تری به این موضوعات می‌بخشد. استادش، آگوستینو تاسی، بعدها به جرم تجاوز به او محکوم شد. جالب اینکه چهره سیسرا در این نقاشی شباهت آشکاری به تاسی دارد که به نقاشی بُعدی روان‌شناختی و شخصی نیز می‌بخشد.

پ.ن. در سال‌های اخیر، هنر جنتیلسکی از حاشیه فراموشی بیرون آمده و در حال یافتن جایگاه شایسته خود است. چقدر با مجموعه آثار او آشنایی دارید؟ با شرکت در آزمونک آرتمیزیا جنتیلسکی خودتان را بسنجید!

پ.ن۲. دیگر آثار این هنرمند را می‌توانید در مجموعه کارت‌پستال ۵۰تایی از آثار هنرمندان زن در فروشگاه دیلی‌آرت بیابید. :)