Pierre-Auguste Renoir was een van de impressionisten die het meest gefascineerd waren door de menselijke figuur, vooral door vrouwen die zijn vastgelegd in rustige momenten uit het dagelijks leven—lezend, dromend of simpelweg in gedachten verzonken. In het schilderij van vandaag richtte hij zich voor het eerst op een onderwerp dat een van zijn favorieten zou worden: een vrouw die muziek maakt. Renoir exposeerde het schilderij in 1876 op de tweede impressionistische tentoonstelling.
Een jonge vrouw zit aan een pianino, omringd door gedessineerde stoffen, zware gordijnen, een oosters tapijt en een kamerplant. Hoewel de kamer er voor ons tegenwoordig misschien luxueus uitziet, was dit in feite de gebruikelijke inrichting van een comfortabel Parijs burgerhuis in de jaren 1870. De pianiste zelf is mogelijk Nini Lopez, een van Renoirs favoriete modellen in die tijd. Renoir koos een licht verhoogd standpunt, waardoor we een bijzonder goed zicht hebben op haar lichtgevende roze handen die over het klavier bewegen. Muziek is natuurlijk iets wat we niet kunnen zien, maar Renoir maakt de muziek bijna zichtbaar: de vloeiende witte en blauwe stof van haar jurk, flitsen roze huid, losse penseelstreken en verschuivende kleuren scheppen hun eigen visuele ritme, alsof het hele schilderij reageert op de noten die ze speelt.
Toch kwam deze ogenschijnlijk moeiteloze scène allesbehalve vanzelf tot stand. Röntgenonderzoek heeft aangetoond dat Renoir de compositie herhaaldelijk wijzigde: hij veranderde de positie van het hoofd van de vrouw en paste de piano ingrijpend aan, waarbij hij zelfs een deel van de oorspronkelijke donkerrode verf wegschraapte voordat hij de piano opnieuw schilderde. Het beeld put ook uit een veel oudere traditie. Vrouwen die een muziekinstrument bespelen kwamen vaak voor in de zeventiende-eeuwse Nederlandse schilderkunst, onder meer in het werk van kunstenaars als Vermeer en Gabriel Metsu.
PS Renoir legde ook de muziek en de beweging van het alledaagse Parijse leven vast in Bal du moulin de la Galette.
PPS Leer meer over Renoir en zijn techniek in onze uitgebreide online cursus over het impressionisme: French Impressionism Mega Online Course. :)