Giovanni Battista Moroni
Portret krawca został namalowany przez Giovanniego Battistę Moroniego około 1570 roku, pod koniec jego kariery. Moroni był włoskim malarzem późnego renesansu, znanym przede wszystkim z portretów oraz ołtarzowych kompozycji religijnych. Obraz przedstawia krawca (a właściwie handlarza tkaninami) stojącego przy stole, na którym leży ciemna tkanina. Mężczyzna trzyma w prawej dłoni nożyce, a lewą przytrzymuje materiał. Jego twarz i przenikliwe spojrzenie zwrócone są w stronę widza, co sprawia wrażenie, jakby jego praca została przerwana przez czyjąś obecność.
Co sprawia, że ten portret jest tak wyjątkowy? Niewątpliwie wysoki poziom wykonania – ubranie krawca zostało oddane z dużą precyzją, a ciepła kolorystyka nadaje przedstawieniu intymny charakter. Obraz wyróżnia się również realizmem: model ma ekspresyjne spojrzenie i został ukazany w trakcie pracy, jakby Moroni chciał przedstawić go takim, jakim był naprawdę. To typowe dla twórczości artysty, który często portretował swoich modeli „z natury”, tworząc wiarygodne i naturalne wizerunki.
Jednak żadna z tych cech – choć istotna – nie czyni tego obrazu naprawdę przełomowym. Tym, co go wyróżnia, jest wybór tematu: krawiec. Do tego momentu większość malarzy przedstawiała głównie arystokrację, duchowieństwo oraz elity społeczne i finansowe. Jest to jeden z pierwszych portretów w sztuce zachodniej, w którym osoba z klasy pracującej została ukazana z taką samą godnością jak przedstawiciele wyższych warstw społecznych.
Krawiec wydaje się stosunkowo zamożny – można to wywnioskować z eleganckiego, bogato zdobionego stroju oraz złotego pierścienia z rubinem na jego prawej dłoni. Sprawia wrażenie osoby pewnej siebie, dumnej ze swojego zawodu, a przynajmniej takie wrażenie przekazuje jego spojrzenie, postawa i ogólny wygląd. Mimo to wybór takiego modela był wówczas bardzo nietypowy.
Choć Moroni cieszył się pewnym uznaniem za życia, nie osiągnął tak szerokiej sławy, na jaką prawdopodobnie zasługiwał. Według tradycji wynikało to głównie z faktu, że Giorgio Vasari – pierwszy włoski historyk sztuki i autor Żywotów najsławniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów – nie odwiedził Bergamo, gdzie znajdowało się wiele dzieł Moroniego. W konsekwencji artysta nie został uwzględniony w jego publikacji, co negatywnie wpłynęło na jego późniejszą recepcję.
Choć w mniejszym stopniu, los Moroniego przypomina w pewien sposób los Caravaggia: sukces za życia, późniejsze zapomnienie, a następnie ponowne odkrycie i uznanie ze strony krytyków oraz publiczności wiele wieków później. Jakby przypadek (np. pominięcie przez Vasariego) oraz zmieniające się mody i gusta artystyczne odgrywały tu kluczową rolę, aż do momentu, gdy artyści mogli zostać ponownie dostrzeżeni „świeżym spojrzeniem”.