Lavinia Fontana
W 1577 roku, kiedy powstał ten autoportret, Lavinia Fontana stała u progu niezwykłej kariery. W wieku zaledwie 24 lat uczyła się malarstwa w domowej pracowni swojego ojca, Prospera Fontany, studiując grafiki takich artystów jak Rafael i Sebastiano del Piombo. Wykształcenie to przygotowało ją do pracy nie tylko w dziedzinie portretów i malarstwa religijnego, ale nawet w malarstwie historycznym, które wówczas uważano za domenę mężczyzn. Dzięki staraniom ojca była już znana w kręgach artystycznych i intelektualnych Bolonii. Jedyną poważną przeszkodą w osiągnięciu sukcesu była jej płeć.
Podobnie jak wiele innych wczesnonowożytnych włoskich artystek, Lavinia ominęła formalne ograniczenia, ucząc się w domu. Jednak choć nauka była możliwa, niezależność zawodowa nie była: ograniczenia prawne i społeczne uniemożliwiały niezamężnym kobietom prowadzenie warsztatów, podpisywanie umów lub swobodne kontakty z męskimi mecenasami. Jej zarobki zgodnie z prawem należałyby do męskiego opiekuna. Zdając sobie sprawę zarówno z jej talentu, jak i tych ograniczeń, Prospero szukał męża, który wspierałby jej karierę, a nie ją utrudniał.
Autoportret przy szpinecie został stworzony specjalnie na potrzeby negocjacji małżeńskich z Severo Zappim, którego syn Giovan Paolo Zappi miał zostać mężem Lavinii. Chociaż wymiana portretów była zwyczajowa w przypadku elitarnych zaręczyn, ofiarowanie autoportretu było czymś wyjątkowym. Obraz przedstawia Lavinię jako utalentowaną, kulturalną młodą kobietę – skromną, przyzwoitą i przywiązaną do domu – jednocześnie subtelnie wskazując na jej wykształcenie, wyrafinowanie i przyszły potencjał zarobkowy. Poprzez starannie dobrane symbole miłości, nauki i cnoty artystka tworzy obraz, który uspokaja potencjalną rodzinę, jednocześnie dyskretnie podkreślając jej ambicje i intelekt. Ostatecznie jej rodzina polegała na jej karierze malarskiej, Lavinia wychowała 11 dzieci, a jej mąż pełnił rolę jej agenta.
P.S. Oto 10 najsłynniejszych autoportretów autorstwa artystek! Czy znacie je wszystkie?