رافائل سانتی، یکی از مشهورترین هنرمندان رنسانس ایتالیا، احتمالاً در چنین روزی در سال ۱۴۸۳ م. چشم به جهان گشود و البته قطعاً در همین روز در سال ۱۵۲۰ م. درگذشت. امروز یکی از معروفترین دیوارنگارههای او، مکتب آتن را به اشتراک میگذاریم؛ اثری که به سفارش پاپ ژولیوس دوم برای استانتزه دی رافائلو (اتاق رافائل) در کاخ حواریِ واتیکان خلق شد.
پژوهشگران مدتهاست دربارهی هویت دقیق شخصیتها و معنای آنها در این اثر بحث میکنند، چرا که رافائل توضیح روشنی از خود بهجا نگذاشته است. این دیوارنگاره گردهمایی آرمانی فیلسوفان، ریاضیدانان و دانشمندان باستان را در فضایی معماری و باشکوه به تصویر میکشد. در مرکز، افلاطون و ارسطو ایستادهاند که نماد بنیادهای فلسفه غرب هستند. در اطراف آنها، چهرههایی دیده میشوند که معمولاً بهعنوان سقراط، فیثاغورس، اقلیدس، ارشمیدس و ابنرشد شناخته میشوند، هرچند بسیاری از این شناساییها قطعی نیستند. گفته میشود رافائل چهره افلاطون را از روی لئوناردو داوینچی و هراکلیتوس را بر اساس میکلآنژ پرداخته و حتی چهرهنگارهای از خود را نیز در میان جمع گنجانده است.
این اثر بهخاطر استفاده بینقص از ژرفنمایی (پرسپکتیو) خطی، ترکیببندی هماهنگ و عمق فضایی متعادلش شهرت دارد. رافائل با این روشها فضایی گسترده و یکپارچه خلق میکند که بیننده را به درون گفتوگویی فکری در حال جریان میکشاند.
شاهکاری کلاسیک از رنسانس والا!
پ.ن. حالا که صحبت از رنسانس به میان آمد، مجموعه ۵۰ کارتپستال رنسانس ایتالیایی را از دست ندهید!
پ.ن۲. هنرمند امروز با چندین لقب از جمله ایل دیوینو «il divino» (الهی) توسط همدورهایهایش و بعدها مورخان هنر توصیف میشد. با رافائل، شاهزاده نقّاشان رنسانس، بیشتر آشنا شوید!