در نگاه اول، تصویر شبیه عکسی استودیویی کلاسیک از یک مجسمه به نظر میرسد. پسزمینهی سیاه، فرم را بهطور کامل از هر زمینهای جدا میکند: گویی این شیء سنگی از هر زمینهای بیرون کشیده شده و مانند اثری در موزه به نمایش درآمده است. اما بعد از چند لحظه، چیزی شروع به برهمزدن این اطمینان اولیه میکند. در این عکس از مجموعهی ردها اثر هنرمند مفهومی لهستانی، ماریوش هرمانوویچ، جزئیات تکاندهندهای آشکار میشوند؛ ترکها، شکستگیها و سوراخهای کوچکی که روی سطح سنگ پراکندهاند. این نقصها نه بافتی تزئینیاند و نه صرفاً حاصل گذر طبیعی زمان. آنها شبیه زخماند، جای گلولههایی که برجا ماندهاند. از همینجا عنوان کل مجموعه شکل میگیرد: ردها.
هرمانوویچ تخریبهای جنگی ورشو را که به جنگ جهانی دوم بازمیگردد مستند کرده است اما او عامدانه از بازنمایی مستقیم این موضوع دشوار پرهیز میکند. بهجای نماهای وسیع از ویرانهها، او بر تکههایی از واقعیت تمرکز میکند، بخشهایی از دیوارها، جزئیاتی از مجسمهها. در اینجا او سطحی سنگی را انتخاب کرده که در نمای نزدیک، بهتدریج تداعیگر پوست انسان میشود. هنرمند نشان میدهد که عکاسی لازم نیست بدن انسان را بهطور مستقیم نمایش دهد تا از رنج و گذرپذیری زمان سخن بگوید.
این تصویر، روایتی ظریف از خشونت جنگ است: سنگ بهجای بافت شهر میایستد و «پوست» آن نشانههای تاریخ را بر خود حمل میکند.
پ.ن. عکسهای آرشیوی کمیاب بیشتری را در موزهی مجازی عکاسیِ بنیاد باستانشناسی عکاسی کشف کنید.
پ.ن.۲. کنجکاوید هنرمندان چگونه زیبایی بدن انسان را در هنر به تصویر کشیدهاند؟ مجموعهی کارتپستال برهنهنگاری در هنر ما را ببینید ;)
پ.ن.۳. یکی از مشهورترین عکاسانی که جنگ جهانی دوم را مستند کرده، در واقع فرد آمریکایی بود که برای مجلهی «ووگ» کار میکرد. وحشتهای جنگ را از دریچهی سوررئالیستی لی میلر کشف کنید!
Mariusz Hermanowicz