زن حرم‌سرای لمیده

در اواسط سده‌ی ۱۹ میلادی، راجر فنتون مجموعه‌ای از عکس‌ها را ثبت کرد که بازتاب‌دهنده‌ی شیفتگی مردم دوران ویکتوریا به تصاویر غریب و پررمزوراز سرزمین‌های تحت استعمار بود. فنتون با الهام از صحنه‌های حرم‌سرا و زنان ادالیسک که در نقاشی‌های اوژن دولاکروا و ژان اگوست دومینیک انگر در پاریس دیده بود، تلاش کرد تا با ورود به موضوعات سنتیِ نقاشی آکادمیک، جایگاه عکاسی را ارتقا بخشد.

تابلوی «زن حرم‌سرای لمیده» از بی‌تکلف‌ترین و ساده‌ترین تصاویر این مجموعه است. در این ترکیب‌بندی، با حذف جزئیات رواییِ پیچیده و اکسسوری‌های نمایشی، تمام تمرکز بر روی یک پیکره قرار گرفته که بر روی بالشتک‌های تیره و فرش‌های لایه‌لایه لم داده است. او با پای برهنه و سربندی آراسته به سکه‌های طلا، شلواری گشاد و طرح‌دار و بلوزی جلوباز به تن دارد و تنبکی صدف‌کاری‌شده را به نرمی در دست گرفته است. این زن که به آرامی از دل تاریکیِ محیط پیرامونش نمایان می‌شود، مظهرِ دیدگاه کاملاً صحنه‌آرایی‌شده و استعماریِ دوران ویکتوریا از شرق و سرزمین‌های دوردست است.

پی‌نوشت: دولاکروا برخی از مشهورترین تصاویر زنان ادالیسک را در هنر غربی خلق کرده است؛ آثاری که همواره از دریچه‌ی نگاه غربی و استعماری ارائه شده‌اند. رویکرد شرق‌شناسی را در نقاشی‌های اوژن دولاکروا کاوش کنید!