Αυτοπροσωπογραφία στο τηλέφωνο

Η Βικτόρια Γκορίνσκα (1902–1945) ήταν μία από τις πιο εξέχουσες εκπρόσωπους της σχολής ξυλογραφίας της Βαρσοβίας κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου. Γεννημένη και μεγαλωμένη στη Βιέννη, πέρασε την παιδική της ηλικία στο Ηνωμένο Βασίλειο και σπούδασε στη Βιέννη και τη Βαρσοβία.

Η πιο γνωστή ξυλογραφία της Γκορίνσκα, Αυτοπροσωπογραφία στο τηλέφωνο, απεικονίζει την καλλιτέχνιδα με ένα νορβηγικό πουλόβερ με λαιμόκοψη "V", κρατώντας το ακουστικό του τηλεφώνου στο ένα χέρι και ένα μολύβι στο άλλο. Αυτός ο συνδυασμός αντικειμένων υποδηλώνει ότι ήταν μια επαγγελματίας, ανεξάρτητη και αυτοδύναμη, χωρίς να χρειάζεται την υποστήριξη των ανδρών. Το τηλέφωνο που την διακόπτει από το σχεδιαστήριο μπορεί να σχετίζεται με τη δουλειά της, τις κοινωνικές της δραστηριότητες ή ακόμα και τον αθλητισμό. Είναι σαφώς μια γυναίκα που ασχολείται με πολλούς τομείς της ζωής. Δεν είναι γνωστό τίποτα για την ερωτική ζωή της Γκορίνσκα–φαίνεται ότι δεν είχε ποτέ μια μακροχρόνια σχέση. Η βαθιά της αγάπη για τα ζώα, ιδιαίτερα τις γάτες, φαίνεται να αντισταθμίζει την απουσία προσωπικών σχέσεων.

Αυτή η σύγχρονη εικόνα μιας ενεργής, ανεξάρτητης γυναίκας δεν αντανακλά την δημοφιλή αντίληψη για την «γυναικεία τέχνη» της περιόδου μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων–που εστίαζε σε θέματα όπως ο αθλητισμός, η μόδα ή η φύση–αλλά απεικονίζει την αναδυόμενη χειραφετημένη γυναίκα. Ταυτόχρονα, η Γκορίνσκα ήταν αφοσιωμένη κόρη, όπως υποδηλώνουν τα πορτρέτα των γονιών της, και δηλωμένη πατριώτισσα. Δεν απομακρύνθηκε από την οικογενειακή ζωή και η κοσμοθεωρία της φαίνεται πιο συντηρητική παρά προοδευτική, παρόλο που ενθάρρυνε τις γυναίκες να ασχοληθούν με τον αθλητισμό, συμπεριλαμβανομένης της ασυνήθιστης επιλογής της ξιφασκίας.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και της ναζιστικής κατοχής της Πολωνίας, δραστηριοποιήθηκε στην αντίσταση. Μετά την αποτυχία της Εξέγερσης της Βαρσοβίας, στάλθηκε σε στρατόπεδο μεταγωγής και στη συνέχεια απελάθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Ράβενσμπρουκ, όπου και πέθανε.

ΥΓ. Υπάρχει κάτι μαγικό στις ξυλογραφίες των αρχών του 20ού αιώνα, που φαίνονται τόσο μοντέρνες όσο και συχνά μυστηριώδεις. Μπες στον συναρπαστικό ασπρόμαυρο κόσμο των χαρακτικών του Φελίξ Βαλοτόν!